อาหารมีผลกับสุขภาพช่องคลอดจริงไหม?

จะดีแค่ไหน ถ้ากินโยเกิร์ตวันละถ้วยแล้วเชื้อราจะไม่กลับมาอีกเลย? โซเชียลทำให้หลายคนเชื่อแบบนั้น ทั้งโพรไบโอติกกัมมี่ อาหารซูเปอร์ฟู้ด หรือสารพัดของที่เคลมว่า "ดีต่อน้องสาว" ฟังดูน่าลองสุดๆ แต่ความจริงคือ...เรื่องนี้มีคำตอบจากงานวิจัยนะ

ก่อนอื่น มาทำความรู้จัก "จุลินทรีย์ในช่องคลอด" หรือ Vaginal Microbiota กันก่อน ในช่องคลอดของเรามีจุลินทรีย์นับพันล้านตัวอาศัยอยู่ ทั้งแบคทีเรียชนิดดีและชนิดอื่นๆ โดยนางเอกของเรื่องก็คือแบคทีเรียกลุ่ม Lactobacillus เจ้าตัวนี้ช่วยสร้างกรดแลคติก ทำให้ช่องคลอดมีความเป็นกรดอ่อนๆ ซึ่งเป็นสภาพแวดล้อมที่เชื้อก่อโรคไม่ค่อยชอบ เลยช่วยลดความเสี่ยงของปัญหาต่างๆ เช่น ช่องคลอดอักเสบจากแบคทีเรีย (BV) เชื้อราในช่องคลอด การติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์บางชนิด รวมถึงช่วยลดโอกาสการติดเชื้อ HIV ได้ในระดับหนึ่ง

แล้วอาหารที่เรากิน มีผลกับจุลินทรีย์เหล่านี้จริงไหม?

คำตอบคือ "มี" แต่...อาจไม่ใช่แบบที่หลายคนคิด งานวิจัยที่ตีพิมพ์ในวารสาร Nutrients โดยนักวิจัยจาก University of Granada และ Hospital Clínico Universitario San Cecilio ประเทศสเปน พบว่า อาหาร โพรไบโอติก และไลฟ์สไตล์โดยรวม สามารถส่งผลต่อสมดุลของจุลินทรีย์ในช่องคลอดได้ แต่...

ยังไม่มีอาหารชนิดไหนที่กินแล้ว "รักษา" หรือ "ป้องกัน" ปัญหาช่องคลอดได้แบบมหัศจรรย์ พูดง่ายๆ คือ ไม่มีซูเปอร์ฟู้ดสำหรับน้องสาว แต่การกินดีอย่างสม่ำเสมอ สามารถช่วยสนับสนุนสมดุลตามธรรมชาติของร่างกายได้

แล้วควรกินอะไร?

งานวิจัยพบว่าอาหารที่ดีต่อสุขภาพโดยรวม ก็มีแนวโน้มดีต่อสุขภาพน้องสาวเช่นกัน ได้แก่

🥗 ผักหลากสี 🍓 ผลไม้🌾 ธัญพืชไม่ขัดสี🥜 อาหารที่มีไฟเบอร์🥩 โปรตีนคุณภาพดี🥑 ไขมันดี รวมถึงอาหารหมักที่มีจุลินทรีย์ เช่น โยเกิร์ต คีเฟอร์ (Kefir) กิมจิ ซาวเคราท์ (Sauerkraut) อาหารเหล่านี้อาจช่วยสนับสนุนสุขภาพของจุลินทรีย์ในร่างกายโดยรวม ซึ่งอาจส่งผลดีต่อสมดุลของจุลินทรีย์ในช่องคลอดด้วย แล้วโพรไบโอติกล่ะ?

มีงานวิจัยบางส่วนพบว่า โพรไบโอติกบางสายพันธุ์ อาจช่วยลดการกลับมาเป็นซ้ำของ BV ได้ เมื่อใช้ร่วมกับการรักษามาตรฐานจากแพทย์ แต่ตอนนี้นักวิทยาศาสตร์ยังศึกษากันต่อว่า สายพันธุ์ไหนดีที่สุด ปริมาณเท่าไรจึงเหมาะสมทุกคนจำเป็นต้องกินหรือไม่ ดังนั้น ณ ตอนนี้ โพรไบโอติกยังไม่สามารถใช้แทนการรักษาทางการแพทย์ได้

นอกจากนี้ ยังพบว่าอาหารที่มี

🥕 เบต้าแคโรทีน🍊 วิตามิน A, C, D และ E🥛 แคลเซียม🦪 สังกะสี มีความสัมพันธ์กับสุขภาพช่องคลอดที่ดีขึ้น และพบอัตราการเกิด BV รวมถึงการติดเชื้อ HPV ต่ำกว่า ในทางกลับกัน...การกินอาหารที่มีน้ำตาลสูง ของหวานเยอะ หรืออาหารไขมันสูงเป็นประจำ อาจรบกวนสมดุลของจุลินทรีย์ในช่องคลอด และสัมพันธ์กับการเกิด BV มากขึ้น

สรุปง่ายๆ สูตรลับของน้องสาวสุขภาพดี...ก็คือสูตรเดียวกับร่างกายสุขภาพดีนั่นเอง

✨ กินอาหารให้หลากหลาย✨ เน้นผัก ผลไม้ และไฟเบอร์✨ ดื่มน้ำให้เพียงพอ✨ ลดอาหารแปรรูปและน้ำตาล✨ ถ้าคุณหมอแนะนำโพรไบโอติก ก็เลือกชนิดที่มีงานวิจัยรองรับสำหรับปัญหาของตัวเอง และที่สำคัญที่สุด... ไม่มีสมูทตี้ โยเกิร์ต หรืออาหารเสริมตัวไหน ที่สามารถแทนการพบแพทย์ได้

ถ้ามีกลิ่นผิดปกติ ตกขาวเปลี่ยนสี คัน แสบ เจ็บ หรือเป็นซ้ำบ่อยๆ อย่าฝืนหาวิธีรักษาเอง ควรไปพบคุณหมอเพื่อหาสาเหตุที่แท้จริง เพราะจริงๆ แล้ว...น้องสาวไม่ได้ต้องการเทรนด์สุขภาพใหม่ทุกเดือน สิ่งที่น้องสาวต้องการที่สุด คือ"ความสมดุล" และการดูแลสุขภาพของเราทั้งร่างกายนั่นเอง 💕

อ้างอิง

Barrientos-Durán A, Fuentes-López A, de Salazar A, Plaza-Díaz J, García F. Reviewing the Composition of Vaginal Microbiota: Inclusion of Nutrition and Probiotic Factors in the Maintenance of Eubiosis. Nutrients. 2020;12(2):419. Hospital Clínico Universitario San Cecilio, Instituto de Investigación ibs.GRANADA และ University of Granada ประเทศสเปน.