แต่งงานแล้ว ถูกล่วงละเมิดทางเพศได้ไหม?

หลายคนยังเชื่อว่า "แต่งงานแล้ว อีกฝ่ายก็มีสิทธิ์มีเซ็กซ์กับเรา" แต่ความจริงคือ ไม่ใช่เลย

การแต่งงานหรือการเป็นแฟน ไม่ได้แปลว่าความยินยอมจะมีผลตลอดไป หากอีกฝ่ายบังคับ ข่มขู่ กดดัน ใช้ความรุนแรง เพื่อมีเพศสัมพันธ์ทั้งที่เราไม่ได้ยินยอม สิ่งนั้นสามารถเป็นความรุนแรงทางเพศในความสัมพันธ์ (Intimate Partner Violence: IPV) ได้

จริง ๆ แล้ว ความรุนแรงจากคนรักไม่ใช่เรื่องไกลตัว องค์การอนามัยโลก (WHO) รายงานว่า ผู้หญิงประมาณ 1 ใน 3 ทั่วโลก เคยเผชิญความรุนแรงทางร่างกายและ/หรือทางเพศจากคู่รักตลอดช่วงชีวิต และถือว่าเป็นปัญหาด้านสาธารณสุขและการละเมิดสิทธิมนุษยชนที่สำคัญ เพราะส่งผลกระทบทั้งต่อสุขภาพกาย สุขภาพจิต สุขภาพทางเพศ และสุขภาพการเจริญพันธุ์

สำหรับประเทศไทย งานวิจัยที่สำรวจผู้หญิงที่แต่งงานหรืออยู่กินกับคู่ชายจำนวน 2,462 คน จากทั้ง 4 ภูมิภาคของประเทศ พบว่า ผู้หญิงไทยประมาณ 1 ใน 6 คน (15%) เคยเผชิญความรุนแรงจากคู่รัก ไม่ว่าจะเป็นความรุนแรงทางจิตใจ ทางร่างกาย หรือทางเพศ อย่างน้อยหนึ่งครั้งในชีวิต

เมื่อดูเฉพาะผู้หญิงที่ประสบความรุนแรงภายในช่วง 12 เดือนก่อนเข้าร่วมการศึกษา นักวิจัยพบว่า ความรุนแรงทางจิตใจเป็นรูปแบบที่พบมากที่สุด (60-68%) รองลงมาคือ ความรุนแรงทางเพศ (62-63%) และ ความรุนแรงทางร่างกาย (52-65%)

นอกจากนี้ ยังพบว่าผู้หญิงจำนวน 4.6-29.3% เคยเผชิญพฤติกรรมควบคุมจากคู่รัก เช่น การจำกัดการใช้ชีวิต การควบคุมการพบปะผู้คน หรือการควบคุมการตัดสินใจต่าง ๆ และผู้วิจัยพบว่า ผู้ชายที่มีพฤติกรรมควบคุมคู่รักมากกว่า มีแนวโน้มที่จะใช้ความรุนแรงต่อคู่รักมากกว่าด้วย สิ่งที่น่าเศร้าคือ งานวิจัยอธิบายว่า ปัญหานี้มักถูกซ่อนอยู่ เพราะในสังคมไทย หลายคนเติบโตมากับความเชื่อว่า "เรื่องในครอบครัวไม่ควรบอกคนนอก" ทำให้ผู้เสียหายจำนวนมากเลือกที่จะเงียบ รับมือกับความรุนแรงเพียงลำพัง และไม่ขอความช่วยเหลือ ส่งผลให้จำนวนผู้ได้รับผลกระทบจริงอาจสูงกว่าที่รายงานไว้ ข่าวดีคือ กฎหมายไทยเปลี่ยนไปแล้ว

ก่อนปี พ.ศ. 2550 การข่มขืนในชีวิตสมรสยังไม่ได้รับการคุ้มครองอย่างชัดเจน แต่หลังจากมีการแก้ไขประมวลกฎหมายอาญาในปี 2550 คู่สมรสที่ถูกบังคับให้มีเพศสัมพันธ์โดยไม่ยินยอม ก็ได้รับความคุ้มครองตามกฎหมายเช่นเดียวกับผู้เสียหายรายอื่น

ซิส อยากให้จำไว้ว่า การเป็นแฟน การอยู่ด้วยกัน หรือการแต่งงาน ไม่เคยทำให้ใครมีสิทธิ์เหนือร่างกายของอีกคน ความยินยอมต้องมีทุกครั้ง และการปฏิเสธก็เป็นสิทธิ์ของทุกคนเสมอ หากเธอหรือคนใกล้ตัวกำลังเผชิญความรุนแรงจากคู่รัก ไม่ว่าจะเป็นทางร่างกาย จิตใจ หรือทางเพศ อย่าคิดว่าเป็นแค่ "เรื่องผัวเมีย" ที่ต้องทนไว้คนเดียว

สามารถโทรแจ้งเหตุฉุกเฉินที่ 191 หรือโทร 1300 สายด่วนศูนย์ช่วยเหลือสังคม ตลอด 24 ชั่วโมง เพื่อขอคำปรึกษาและประสานความช่วยเหลือ และหากต้องการดำเนินคดีหรือขอคำปรึกษาด้านกฎหมาย สามารถติดต่อ สภาทนายความ เพื่อรับความช่วยเหลือทางกฎหมายได้

จำไว้นะซิส คนที่ควรรู้สึกผิด ไม่ใช่คนที่ถูกกระทำ แต่คือคนที่เลือกใช้ความรุนแรง และเลือกไม่เคารพความยินยอมของผู้อื่น

อ้างอิง

Intimate Partner Violence in Thailand: Prevalence and Associated Factors

World Health Organization. Violence against Women

College of Public Health Sciences, Chulalongkorn Univerisity, The Royal Thai Ministry of Public Health, Faculty of Nursing, Naresuan University, Faculty of Public Health, Burapha University, The Amsterdam Institute for Social Science Research, University of Amsterdam