มีคนเอาเรื่องส่วนตัวของเราไปโพสต์ออนไลน์ ควรทำยังไง?

เรื่องส่วนตัวของเรา ไม่ใช่คอนเทนต์ของใคร..

อาจเป็นแชตที่ถูกแคปไปลง รูปที่เราไม่เคยอยากให้คนอื่นเห็น เรื่องความสัมพันธ์ พิกัดที่อยู่ หรือความลับที่เราไว้ใจเล่าให้แค่คนเดียว แต่จู่ ๆ กลับมีคนอื่นรู้กันหมด

สิ่งที่เจ็บที่สุด บางครั้งไม่ใช่โพสต์นั้นหรอก แต่มันคือการรู้ว่า คนที่เราไว้ใจ กลับเลือกที่จะไม่เคารพความเป็นส่วนตัวของเรา

งานวิจัยในปี 2025 ที่ศึกษาผู้เข้าร่วมกว่า 1,007 คน สำรวจว่าทำไมคนถึงชอบแชร์ข้อมูลของคนอื่นบนโซเชียลมีเดีย นักวิจัยพบว่า ก่อนกดโพสต์ หลายคนมักชั่งน้ำหนักระหว่าง "ประโยชน์ทางสังคม" กับ "ความเสี่ยงด้านความเป็นส่วนตัว" แบบไม่รู้ตัว ถ้าคิดว่าโพสต์นั้นจะได้ยอดไลก์ คนสนใจ ได้รับกำลังใจ หรือทำให้คนหัวเราะ พวกเขามีแนวโน้มจะแชร์มากขึ้น แม้ว่าจะกระทบต่อความเป็นส่วนตัวของอีกคนก็ตาม

ที่น่าตกใจกว่านั้นคือ คนที่สนิทกับเรา กลับมีโอกาสแชร์ข้อมูลส่วนตัวของเรามากกว่า ไม่ว่าจะเป็นเพื่อน แฟน พี่น้อง หรือคนในครอบครัว หลายคนคิดว่า "ก็สนิทกันนี่" เลยไม่จำเป็นต้องขออนุญาต งานวิจัยพบว่า ความใกล้ชิดทำให้คนมองเห็นข้อดีของการโพสต์มากกว่าผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นกับเจ้าของเรื่อง

ลองนึกดูสิ เราเห็นเรื่องแบบนี้บ่อยแค่ไหน มีคนโพสต์รูปเพื่อนตอนเด็กที่เจ้าตัวไม่อยากให้เห็น แคปแชตส่วนตัวมาลง ถ่ายคลิปตอนเพื่อนร้องไห้ หรือเอาเรื่องรักของคนอื่นมาเมาท์เพื่อความสนุก ทั้งหมดนี้มักเกิดขึ้นเพราะคนโพสต์ไม่ได้หยุดถามตัวเองสักนิดว่า "นี่เป็นเรื่องของฉันที่จะเล่าหรือเปล่า?"

นักวิจัยยังพบอีกว่า เวลาคนกำลังมีความสุข ตื่นเต้น หรือกำลังสนุก พวกเขามีแนวโน้มแชร์ข้อมูลของคนอื่นมากขึ้น เพราะคิดน้อยลงก่อนกดโพสต์ นั่นจึงเป็นเหตุผลที่หลายคนพูดว่า "ไม่คิดว่าจะเป็นเรื่องใหญ่" แต่การ "ไม่ได้คิด" ไม่ได้แปลว่า "ได้รับอนุญาต"

อยากให้จำไว้นะ เราไม่จำเป็นต้องพิสูจน์ว่าเรื่องนั้น "ส่วนตัวพอ" ถึงจะมีสิทธิ์ขอให้ลบ ถ้าเป็นข้อมูล รูปภาพ ข้อความ หรือเรื่องราวที่เป็นของเรา สิทธิ์ในการตัดสินใจว่าจะเผยแพร่หรือไม่ เป็นของเรา

ถ้ามีคนเอาเรื่องส่วนตัวของเราไปโพสต์ แคปหน้าจอทุกอย่างไว้ก่อนที่โพสต์จะถูกลบ เก็บชื่อบัญชี ลิงก์ วันที่ และข้อความต่าง ๆ ไว้เป็นหลักฐาน จากนั้นขอให้เจ้าของโพสต์ลบเนื้อหาทันที หากเขาปฏิเสธ ให้รายงานโพสต์กับแพลตฟอร์มนั้น

หากเป็นการเผยแพร่ภาพหรือคลิปส่วนตัวโดยไม่ได้รับความยินยอม มีการข่มขู่ แบล็กเมล์ หรือสร้างความเสียหายร้ายแรง ควรรีบแจ้งความทันที ในประเทศไทย สามารถขอคำแนะนำเกี่ยวกับการคุกคามออนไลน์ได้ที่สายด่วน ETDA 1212 หรือแจ้งเหตุผ่านศูนย์ปฏิบัติการแก้ไขปัญหาอาชญากรรมออนไลน์ (AOC) โทร 1441

ความไว้ใจใช้เวลาสร้าง แต่พังได้ในไม่กี่วินาที คนที่เคารพเราจริง ๆ จะไม่ถามว่า "โพสต์แล้วจะได้กี่ไลก์?" แต่จะถามว่า "เธอโอเคไหม ถ้าฉันจะโพสต์สิ่งนี้?" และนั่นแหละ คือหน้าตาของ "ความเคารพ" ที่แท้จริง

อ้างอิง

The University of Melbourne & Sun Yat-sen University. (2025). Study on privacy decision-making and sharing others' personal information on social media